24.09.2026 Wyrok TSUE a sankcja kredytu darmowego

Bank naliczał odsetki od prowizji lub ubezpieczenia? Warto sprawdzić umowę kredytu

W wielu umowach kredytów konsumenckich bank finansował nie tylko kwotę faktycznie wypłacaną kredytobiorcy, ale również prowizję, składkę ubezpieczeniową lub inne koszty związane z kredytem. Następnie od tak powiększonej kwoty naliczane były odsetki.

Problem ten ma istotne znaczenie przy ocenie umowy pod kątem sankcji kredytu darmowego (SKD). Dodatkowego znaczenia nabrał po najnowszym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. – ważna wiadomość dla kredytobiorców

23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie C-744/24, Bank Polska Kasa Opieki. Sprawa dotyczyła kredytu konsumenckiego, w którym część finansowanej kwoty została przeznaczona na składkę ubezpieczeniową, a bank naliczał odsetki również od tej części kredytu.

TSUE uznał, że przepisy dyrektywy o kredycie konsumenckim stoją na przeszkodzie postanowieniom pozwalającym na naliczanie oprocentowania nie tylko od kwoty kredytu udostępnionej konsumentowi, ale także od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Trybunał podkreślił, że „całkowita kwota kredytu” oraz „całkowity koszt kredytu” są odrębnymi kategoriami.

W praktyce oznacza to, że szczególnej analizy wymagają umowy, w których bank finansował np. prowizję, ubezpieczenie lub inne koszty kredytu, a następnie pobierał od tych kwot odsetki.

Czy oznacza to automatycznie sankcję kredytu darmowego?

Nie. Sam fakt naliczania odsetek od kredytowanych kosztów nie pozwala jeszcze automatycznie stwierdzić, że w każdej takiej sprawie konsument może zastosować sankcję kredytu darmowego.

Wyrok C-744/24 przesądza istotną kwestię dotyczącą dopuszczalności oprocentowania kosztów kredytu, ale ocena możliwości zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim wymaga ustalenia, jak skonstruowana została konkretna umowa i jakie informacje bank przekazał konsumentowi.

Art. 45 ustawy przewiduje, że w przypadku naruszenia wskazanych w nim obowiązków konsument, po złożeniu pisemnego oświadczenia, może zwracać kredyt bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy. Ustawa przewiduje jednocześnie termin na skorzystanie z tego uprawnienia.

Dlatego nie należy ograniczać analizy wyłącznie do sprawdzenia, czy w umowie występowała kredytowana prowizja.

Co jeszcze warto sprawdzić w umowie?

Znaczenie dla sankcji kredytu darmowego mogą mieć m.in.:

• sposób określenia całkowitej kwoty kredytu oraz kosztów kredytu,
• prawidłowość RRSO i informacji o całkowitym koszcie kredytu,
• sposób naliczania odsetek od prowizji, ubezpieczenia i innych kosztów,
• jasność zasad dotyczących zmiany opłat i prowizji,
• informacje o oprocentowaniu oraz zasadach jego zmiany,
• zasady i terminy spłaty kredytu,
• informacje dotyczące wcześniejszej spłaty i innych uprawnień konsumenta.

Wcześniej, w wyroku z 13 lutego 2025 r. w sprawie C-472/23, Lexitor, TSUE wskazał m.in., że warunki zmiany opłat powinny być przedstawione w sposób jasny i zrozumiały. Trybunał dopuścił także możliwość pozbawienia banku prawa do odsetek i kosztów w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego wpływającego na możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.

Jak sprawdzić, czy moja umowa może kwalifikować się do SKD?

Nie trzeba samodzielnie analizować kilkudziesięciu stron umowy ani ustalać, który przepis mógł zostać naruszony.

W praktyce do wstępnej analizy potrzebna jest przede wszystkim umowa kredytu wraz z załącznikami i regulaminem, jeżeli stanowił jej część. Przydatny może być również harmonogram spłat.

W Kancelarii analizuję umowy kredytów konsumenckich pod kątem sankcji kredytu darmowego, uwzględniając zarówno przepisy ustawy, jak i aktualne orzecznictwo TSUE oraz sądów krajowych.

Masz kredyt z prowizją lub ubezpieczeniem? Prześlij umowę do sprawdzenia

Jeżeli w Twoim kredycie bank pobierał prowizję, finansował ubezpieczenie albo naliczał odsetki również od dodatkowych kosztów, warto sprawdzić całą umowę pod kątem sankcji kredytu darmowego.

Wstępna analiza dokumentów jest bezpłatna i nie zobowiązuje do powierzenia sprawy Kancelarii.

[PRZEŚLIJ UMOWĘ DO BEZPŁATNEJ ANALIZY]

radca prawny Piotr Kopeć
tel. 726 103 626
Kraków | Cieszyn | sprawy z całej Polski